කලාසූරි අරීසෙන් අහුබුදු ශ්රී ලාංකීය කවියෙකු, ගී පද රචකයෙකු, භාෂා විශාරදයෙකු, අධ්යාපනඥයෙකු සහ දේශාභිමානී විද්වතෙකු ලෙස සිංහල සාහිත්යයට සහ සංස්කෘතියට කළ සදාතනික දායකත්වය හේතුවෙන් පුළුල් ගෞරවාදරයට පාත්ර වූ විශිෂ්ට චරිතයකි. 1920 වසරේ කොග්ගල, මාලාලගමදී උපත ලැබූ ඔහු, ගාල්ල මහින්ද විද්යාලය, මරදාන මහාබෝධි විද්යාලය සහ ගල්කිස්ස ශාන්ත තෝමස් විද්යාලය ඇතුළු කීර්තිමත් අධ්යාපන ආයතන රැසක ගුරුවරයෙකු ලෙස සේවය කළේය. ශාන්ත තෝමස් විද්යාලයේ වසර තිහකට ආසන්න කාලයක් සේවය කළ ඔහු, පසුකාලීනව සමාජයට විශිෂ්ට දායකත්වයක් ලබා දුන් බොහෝ දක්ෂ සිසුන්ගේ ගුරුවරයෙකු සහ මාර්ගෝපදේශකයෙකු විය. පසුකාලීනව ජනාධිපතිවරයාගේ සාහිත්ය උපදේශකවරයා ලෙස ද පත් වූ ඔහු, ශ්රී ලාංකීය භාෂාව, සංස්කෘතිය සහ සම්ප්රදාය මත පදනම් වූ අර්ථවත් සිංහල ළදරු නම් නිර්මාණය කිරීමේ විශේෂ දැනුමක් සහ ප්රවීණත්වයක් ඇති පුද්ගලයෙකු ලෙස ද පුළුල් පිළිගැනීමකට ලක් විය.
කලාසූරි අරීසෙන් අහුබුදු සිය කීර්තිමත් ගී පද රචනා දිවිය ආරම්භ කළේ සුනිල් ශාන්තයන් වෙනුවෙන් රචනා කළ “ලංකා ලංකා පෙම්බර ලංකා” ගීතයෙනි. ඉන් අනතුරුව “දකුණ නැගෙනහිර,” “එම්බා ගංගා,” “වලාකුලින් බැස,” “ගිලෙම් ඔබේ ගුණ මූදේ,” “අතු අග දිලි වන මල්,” “සෙන්කඩගලපුර” සහ “සමන් වැලේ මල්” වැනි ජනප්රිය ගීත ඇතුළුව ගීත දහසකට ආසන්න සංඛ්යාවක් රචනා කළේය. “සන්දේශය” චිත්රපටය සඳහා ඔහු රචනා කළ “සුදට සුදේ වලාකුලයි,” “පුන්සඳ එළියයි” සහ “පෘතුගීසි කාරයා” ඇතුළු ගීත, සිංහල චිත්රපට සංගීතයේ විකාශනයේ සුවිශේෂී හැරවුම් ලක්ෂ්යයක් සනිටුහන් කළේය. සිංහල කාව්ය ක්ෂේත්රයට ද ඔහු විශිෂ්ට දායකත්වයක් ලබා දුන් අතර, “පරෙවියා,” “රස දහර,” “අතු අග දිලි මල්” සහ “සක්විති කිත් රැස” යන කාව්ය කෘති සඳහා රාජ්ය සාහිත්ය සම්මාන හිමි කර ගත්තේය. ඔහුගේ කැපී පෙනෙන සාහිත්ය කෘති අතර “බුද්ධ වංසය,” “කන්ද දේවි උපත,” “ඉර හඳ නැගි රට,” “සිංහල වංසය,” “නොනිවෙන පහන්,” “නොමියෙන මතක” සහ “ඕවදන” ද වේ.
අහුබුදු මහතා ශ්රී ලාංකීය ළමා සාහිත්යය පෝෂණය කිරීම සඳහා ද සුවිශේෂී දායකත්වයක් ලබා දුන්නේය. ඔහු රචනා කළ “රජ ගෝනා” කෘතියට රාජ්ය සාහිත්ය සම්මානයක් හිමි වූ අතර, “මල්ලි ඉපදීම,” “මල් පැත්තිය,” “පාලුව,” “දිනුම,” “කිරි බත,” “අත්තටු,” “මිහිරි ටිකිරි සිනා” සහ “සමන් වැලේ මල්” වැනි කෘති අදටත් ළමා පාඨකයන්ගේ ආදරයට පාත්ර වේ. “හඳයා” චිත්රපටය සඳහා ඔහු රචනා කළ “කවුද කවුද දැන් ලොක්කෝ” ළමා ගීතය සඳහා ද රාජ්ය සාහිත්ය සම්මානයක් හිමි විය. ඔහුගේ කීර්තිමත් වේදිකා නාට්යයක් වන “සක්විති රාවණ” ද ඔහුගේ වඩාත්ම ප්රශංසාවට ලක් වූ නාට්ය නිර්මාණ අතරින් එකක් වන අතර, එය ශ්රී ලාංකීය සාහිත්යය, සංගීතය සහ කලාව වෙනුවෙන් ඔහු ඉතිරි කළ අසමසම උරුමය මනාව පිළිබිඹු කරයි.
ගුරු දේව කුමාරතුංග මුනිදාසයන්ගේ ආභාසයෙන් හෙළ හවුලට එක් වූ අහුබුදු මහතා පසුව එහි ප්රධානියා බවට ද පත් විය. ඔහු නම් තැබීමේ කලාවට නව දැක්මක් එක් කරමින් සෙත්සිරිපාය, විසූම්පාය, සලක සහ සදීප වැනි ජනප්රිය නම් රැසක් නිර්මාණය කළේය. අලුත උපන් දරුවන් සඳහා අර්ථවත්, සුන්දර සහ සරල නම් නිර්මාණය කිරීමේ නව මඟක් ද ඔහු විසින් විවර කර දෙන ලදී.
සමන්ති අහුබුදු මහත්මිය සිය පියා වූ කලාසූරි අරීසෙන් අහුබුදු මහතාගෙන් නම් නිර්මාණය කිරීමේ කලාව උරුම කරගත් අතර, ඔහුගේ මඟපෙන්වීම යටතේ මෙම සුවිශේෂී සම්ප්රදාය පිළිබඳ මනා පරිචයක් සහ ප්රවීණත්වයක් ලබා ගත්තාය. ඔහුගේ අභාවයෙන් පසුව ද, අලුත උපන් දරුවන් සඳහා සරල, අර්ථවත් සහ සුන්දර නම් දහස් ගණනක් නිර්මාණය කරමින් සිය පියාගේ ජීවිත කාලය පුරා පැවති මෙහෙවර ඇය අඛණ්ඩව ඉදිරියට ගෙන යයි. ජාත්යන්තර වශයෙන් ප්රසිද්ධ ක්රීඩක ක්රීඩිකාවන්, කීර්තිමත් දේශපාලනඥයන් සහ ජනප්රිය කලාකරුවන්ගේ පවුල් ද ඇයගේ නම් නිර්මාණය කිරීමේ විශේෂඥතාව කෙරෙහි විශ්වාසය තබා ඇත. නම් නිර්මාණය කිරීමේ කටයුතු සමඟින්ම, ඇය විවිධ සමාජ සේවා වැඩසටහන් සඳහා ද සක්රීයව දායක වේ.